Activiteiten Vredeseducatie

Activiteiten Vredeseducatie

2008 –lid van Humanistisch VredesBeraad (HVB) –lid werkgroep strategie en beleid van het HVB –interview met prof. mr. dr. C. (Kees) Schuijt, lid van de Raad van State, over geweldloze actie n.a.v. zijn boek “Steunberen van de samenleving” –interview met dr. Ph. (Philip) Everts, lid van de Adviesraad voor Internationale Vraagstukken en verbonden a/d afdeling Politieke Wetenschap van de Universiteit van Leiden, over het inzetten van Nederlandse troepen in internationale conflicten n.a.v. zijn boek “De Nederlanders en de wereld, publieke opinies na de Koude Oorlog” (website HVB)   –interview met prof. dr. R. (Rob) de Wijk, directeur van het Haags Centrum voor Strategische Studies en hoogleraar Internationale Betrekkingen a/d Universiteit van Leiden, over de legitimiteit en effectiviteit van de inzet van Nederlandse troepen in internationale conflicten n.a.v. zijn boek “The art of military coercion” (HVB-Nieuwsbrief 73, dec. 2008)

2009 –publicatie van drieluik over “Angst, Macht en Geweld”in het VredesMagazine: 1. “Angst en Macht” (VM nr.1, 2009, 26-29) 2. “Geweld en Economie” (VM nr. 2, 2009, 12-14) 3. “Voorwaarden voor Vrede” (VM nr. 3, 2009, 16-17) –open brief aan Minister Verhagen van Buitenlandse Zaken n.a.v. de Nederlandse boycot van de VN-conferentie tegen racisme (website HVB) –beleidsnota SMART-doelen voor het HVB –boekbespreking van “Met alle Geweld” van prof. H. (Hans) Achterhuis, filosoof (VM nr. 4, 2009, 16-17) –open brief aan President Obama n.a.v. zijn redevoering bij het in ontvangst nemen van de Nobelprijs voor de Vrede (website HVB)

2010 –lid van de werkgroep Vrede en Veiligheid (V&V) van GroenLinks voor advisering van de Tweede Kamerfractie op dit beleidsterrein –publicatie van “Het einde van het nationale leger” n.a.v. het eindrapport van de projectgroep Strategische Verkenningen over de beleidsopties voor het Nederlandse leger 2020-2030 dat werd gepresenteerd aan de Tweede Kamer (VM nr. 3, 2010, 22-23) t.b.v. V&V –publicatie van “Politiemissie naar Afghanistan” (VM nr. 3, 2010, 2) t.b.v V&V –artikel “Onafhankelijke journalistiek in internationale conflicten” t.b.v. V&V –artikel “Onderwijs in Conflicthantering” t.b.v V&V

2011 –beëindiging lidmaatschap werkgroep Vrede en Veiligheid van GroenLinks n.a.v. het steunen van een politiemissie naar Afghanistan –publicatie van “Onderwijs in conflicthantering” (VM nr. 3, 2011, 8-9) –benoemd tot ambassadeur van het project “de Vreedzame School/ Wijk””(dVSW) door Eduniek voor de regio Amsterdam (contactpersoon: Ger Roos) –samenwerking met “hetABC”, de Onderwijsbegeleidingsdienst van Amsterdam die een licentie heeft voor het project dVSW (contactpersoon: Jack Vreeke) –promotie van het project dVSW bij verschillende Stadsdelen van Amsterdam met de betreffende ambtenaren voor Jeugd en Onderwijs: Noord: Peter Vrieler Zuid: Ted Neervoort Oost: Guido Kroon –verzoek aan wethouders Andrée van Es en Lodewijk Asscher om te zorgen voor meer structuur en coördinatie in de uiteenlopende initiatieven die de Stadsdelen nemen op het gebied van bevordering van burgerschapsvorming in het basisonderwijs; schriftelijk antwoord van César Kuyper van de Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling Gemeente Amsterdam, dat samen met Ger Roos van dVSW teamtrainingen zullen worden opgezet om de communicatie tussen leerkrachten, leerlingen en ouders te verbeteren –presentatie van artikel “Onderwijs in conflicthantering” aan drs. A. (Adrie) van der Rest, secretaris/directeur van de Onderwijsraad in Den Haag; schriftelijke bevestiging van prof. dr. mw. G. (Geert) ten Dam, hoogleraar Onderwijskunde a/d Universiteit van Amsterdam en voorzitter van de Onderwijsraad, dat het artikel ter hand gesteld is van de projectgroep “Burgerschap en Sociale Integratie” die in september 2012 advies zal uitbrengen aan de minister van Onderwijs over burgerschapsonderwijs

2012 –contact met mw. drs J.(Judith) Kivits, beleidsadviseur lerarenopleidingen van de HBO-raad over artikel “Onderwijs in sociaal-emotionele vaardigheden” (licht gewijzigde versie van “Onderwijs in conflicthantering”); aanleiding: het rapport van de HBO-raad om naast taal en rekenen nog 4 kernvakken te benoemen, waaronder NIET begrepen burgerschapsvorming en sociaal-emotionele vaardigheden; ze heeft het artikel doorgestuurd naar een lerarenopleider die een publicatie over burgerschap voorbereidt –contact met mw. drs. C. (Christa) Compas, directeur van hetABC i.v.m. het bevorderen van dVSW in Amsterdam en i.v.m. strategie voor lange termijn en coördinatie van activiteiten in Amsterdam gericht op burgerschapsvorming aan de hand van mijn artikel “Onderwijs in sociaal-emotionele vaardigheden” –gesprek met Rein Heijne, voorzitter van het Huis van Erasmus (HvE) te Rotterdam, om samenwerking te bevorderen tussen het HVB en het HvE, met name op gebied van vredesonderwijs samen met Ger Roos van dVSW –César Kuyper (DMO Gemeente Amsterdam) stuurt mij “Bestek teamtrainingen primair onderwijs”, waarin de aanbesteding voor een teamtraining voor leerkrachten wordt beschreven met doelstellingen voor burgerschapsvorming en dat ik doorstuur naar Ger Roos (dVSM); de opdracht voor deze teamtraining wordt echter aan een andere instelling gegeven –verzoek aan de wethouders jeugd en onderwijs van de Stadsdelen in Amsterdam om in hun contacten met schoolhoofden burgerschapsvorming te bevorderen en met name het project “de Vreedzame School/ de Vreedzame Wijk” met argumenten zoals verwoord in mijn artikel “Onderwijs in sociaal-emotionele vaardigheden”: =Corry van Berkum (Noord): verwijst naar Peter Vrieler (beleidsadviseur); met hem al eerder contact gehad; project dVSW loopt uitstekend, al in stadium Vreedzame Wijk =Lieke Thesing (Oost): verwijst naar Guido Kroon (beleidsmedewerker) en Pieter Klapwijk (senior gebiedsmanager); project dVSW in opbouw, willen starten met Vreedzame Wijk =Martien Kuitenbrouwer (West): verwijst naar Ouarda Farouk (beleidsadviseur) en naar Ilonka Terlouw (Jong-in-West); nemen initiatief om dVSW te bevorderen in hun ambitiegesprekken met schoolhoofden/besturen =Simone Kukenheim (Zuid): verwijst naar Sinem Zorlu-Sisli (beleidsadviseur) en René Kars (manager Ouder en Kind Centrum); nemen intiatief om dVSW te bevorderen in hun ambitiegesprekken met schoolhoofden/besturen =Ronald Mauer (NieuwWest) en Hinde Chergui (beleidsadviseur) nemen initiatief om dVSW verder te bevorderen in hun ambitiegesprekken met schoolhoofden/besturen =Muriël Dalgliesh (ZuidOost): verwijst naar Gerd-Jan Mense (senior adviseur onderwijs) die onderling contact tussen stadsdelen hierover wil bevorderen =Roeland Rengelink (Centrum) en Johan van Beek (politiek assistent) nemen initiatief om dVSW te bevorderen in hun ambitiegesprekken met schoolhoofden/besturen NB Gedurende of na deze gesprekken reik ik ook mijn artikel “Autoritair opvoedingssysteem” uit in aansluiting op “Onderwijs in sociaal-emotionele vaardigheden” NB De meeste gesprekken met de stadsdelen worden samen met Jack Vreeke (hetABC) gevoerd, zodat meteen ook eventuele praktische afspraken kunnen worden gemaakt NB De wethouders en beleidsadviseurs van alle 7 stadsdelen zijn nu actief bezig de schoolhoofden/besturen te benaderen om sociaal-emotionele vaardigheden in het kader van burgerschapsvorming te bevorderen. Mijn doel bereikt! –verzoek aan directeuren van PABO-opleidingen er zorg voor te dragen dat het aanleren van en leren doceren van sociaal-emotionele vaardigheden structureel deel uitmaken van het PABO-curriculum met argumenten zoals verwoord in mijn artikel “Onderwijs in sociaal-emotionele vaardigheden”: =Marcelle Peeters (HVA): zij onderschrijft mijn argumenten en heeft het verzoek voorgelegd aan hun OnderWijsRaad. =Ben Snoeijink (iPABO): hij onderschrijft mijn argumenten en heeft het verzoek doorgestuurd naar collega’s die zich bezighouden met het curriculum van iPABO. Ineke Schaveling (UPvA): zij erkent dat in het concept curriculum te weinig aandacht wordt besteed aan sociaal-emotionele vaardigheden en vraagt mij het curriculum aan te vullen; voorts vraagt ze me als adviseur bij onderzoek naar de ontwikkeling van een meetinstrument “omgaan met diversiteit”; ik arrangeer een afspraak tussen Ineke Schaveling en Leo Pauw (dVSW); ze spreken af dat dVSW lesblokken gaat verzorgen in het curriculum voor as. leerkrachten over sociaal-emotionele en burgerschapsvaardigheden. Mijn doel bereikt! =Cor de Raadt (UPInholland): hij laat weten dat in het curriculum voldoende aandacht wordt besteed aan sociaal-emotionele vaardigheden =Perry den Brok (hoogleraar Eindhoven School of Education): hij onderschrijft mijn argumenten en verwijst naar Anouke Bakx. =Anouke Bakx (lector Fontys-PABO’s): zij onderschrijft mijn argumenten en verwijst naar de manager onderwijs Henderijn Heldens =Henderijn Heldens (Fontys-PABO’s): zij houdt zich bezig met curriculuminnovatie en is betrokken bij de invoering van een landelijke kennisbasis; zij onderschrijft mijn argumenten en meldt dat sociaal-emotionele vaardigheden een stevige plaats in het curriculum hebben, met name in de vakken onderwijs en pedagogiek, levensbeschouwing en burgerschapsvorming, mens en maatschappij, sociaal en zelfredzaam gedrag; voorts meldt zij dat in de landelijke kennisbasis kennis van sociaal-emotionele vaardigheden en sociale redzaamheid is opgenomen; op mijn commentaar dat het daarin vooral om kennis gaat en nauwelijks over vaardigheden krijg ik ondanks herhaald verzoek geen reactie –opnieuw bericht gestuurd aan Lodewijk Asscher en Andrée van Es met het verzoek meer stimulerend, structurerend en coördinerend op te treden bij het bevorderen van sociaal-emotionele vaardigheden, benodigd voor succesvolle burgerschapsvorming in het basisonderwijs; daarop uitgenodigd door César Kuyper voor een “benen op tafel” gesprek; hij erkent nu dVSW als best practice namens de wethouders Van Es en Asscher/Hilhorst; er heeft eerst een gesprek plaats samen met Ger Roos, die op verzoek een opzet schrijft voor de bevordering van democratisch burgerschap in het voortgezet Onderwijs (begroting: 190.000 euro, te subsidieren door de Gemeente Amsterdam); in een tweede gesprek wordt Leo Pauw en Ineke Schaveling van de Universitaire Pabo verzocht een project te beschrijven waarin democratisch burgerschap in het curriculum voor leerkrachten opgezet en geimplementeerd kan worden (begroting: 180.000 euro, te subsidieren door de Gemeente Amsterdam). Mijn doelen bereikt! –de Onderwijsraad heeft haar rapport uitgebracht “Verder met burgerschap in het onderwijs”; alle belangrijke punten uit mijn aan de Onderwijsraad verstrekte artikel “Onderwijs in sociaal-emotionele vaardigheden” zijn in het rapport terug te vinden. Mijn doel bereikt! –opnieuw lid van de werkgroep Vrede en Veiligheid van Groen Links; kritiek ingebracht op de steun aan de politiemissie naar Kunduz, een nota ingebracht over Smart doelen stellen en het belang van sociaal-emotionele en burgerschapsvaardigheden in het onderwijs onder de aandacht gebracht; de volgende passage is gestuurd naar de fractie voor de begroting van 2013: Verbeter de wereld, begin bij de opvoeding!

  1. Leer kinderen om te gaan met verschillen, tegenstellingen en conflicten op andere manieren dan met geweld
  2. Onderwijs in sociaal-emotionele vaardigheden en in burgerschapsvorming is net zo belangrijk als onderwijs in taal en rekenen
  3. Volg de adviezen van de Onderwijsraad in rapport “Verder met burgerschap in het onderwijs”
  4. Implementeer methoden zoals “de Vreedzame School”in het onderwijs
  5. Zorg dat leerkrachten net zo goed kunnen lesgeven in taal en rekenen als in sociaal-emotionele vaardigheden en burgerschapsvaardigheden; dus pas de Pabo-opleiding aan

2013 –contact met Rob van Renen, voorzitter van de werkgroep Onderwijs van Groen Links; mijn stuk “Onderwijs in sociaal-emotionele vaardigheden” wordt in de betreffende werkgroep besproken en de strekking wordt overgenomen in de beleidsnota 2013 van Groen Links; de werkgroep Vrede en Veiligheid verwijst dit onderwerp naar de werkgroep Onderwijs –het bestuur van het Huis van Erasmus nodigt mij uit als ambassadeur van de Vreedzame School/Wijk naar analogie van Amsterdam ook in Rotterdam de beleidsmakers te interesseren voor dit project; Ger Roos en Leo Pauw (dVSW) staan achter dit idee –contact gelegd met Annet Doeschot en Frank Rote(CED gefuseerd met Eduniek) die enthousiast zijn en willen samenwerken –contact gelegd met de burgemeester (Ahmed Aboutaleb), de wethouder onderwijs (Hugo de Jonge) en de directeur van het cluster maatschappelijke ontwikkeling (Ineke Bakker); via hen een gesprek met hun beleidsadviseur Sander van Ee, die zeer geinteresseerd is in de Vreedzame School/Wijk; ik laat demonstratiemateriaal achter; in een aparte e-mail onderstreept de wethouder zijn interesse; Sander van Ee wil een nota schrijven voor de wethouder waarin hij het belang van onderwijs in sociaal-emotionele en burgerschapsvaardigheden beargumenteert; voorts wil hij in september een meerpartijen overleg tussen de Gemeente Rotterdam, de projectleiding van de Vreedzame School, CED/Rotterdam, Huis van Erasmus, Federatie van OverKoepelende Onderwijsorganisaties Rotterdam (FOKOR), en ondergetekende –contact gelegd met de directeur van de Pabo Hogeschool en de Academische Pabo van de Erasmus universiteit van Rotterdam, van de Thomas More Hogeschool Pabo en van de Inholland Pabo Rotterdam; ik heb hen het belang van sociaal-emotionele vaardigheden van leerkrachten onder de aandacht gebracht en hen erop attent gemaakt dat de Universitaire Pabo van de UvA extra collegeblokken gaat inbouwen in het curriculum samen met dVS, tot nu toe met Jan de Bas van Inholland een afspraak in augustus –het college B&W van Amsterdam keurt de subsidie-aanvrage van dVS goed en kent ruim twee ton toe, met volgens Cesar Kuyper: “speciale dank aan John Zant” –brief naar staatssecretaris Dekker die een antipest wet introduceert; mijn commentaar: noodzakelijk maar niet voldoende; het is symptoombestrijding zonder het onderliggende probleem van gebrek aan sociaal-emotionele vaardigheden ook aan te pakken –brief aan minister Bussemaker die de toelatingseisen voor de pabo wil verzwaren wat betreft aardrijkskunde, geschiedenis, natuur en techniek; mijn commentaar: noodzakelijk om kennis van wereldorientatie en exacte vakken te verbeteren, maar zonder voldoende sociaal-emotionele vaardigheden zal een leerkracht al die kennis niet aan leerlingen bij kunnen brengen, laat staan ze kunnen opvoeden tot samenwerken, verantwoordelijkheid nemen en dragen, en tot goed omgaan met verschillen, tegenstellingen en conflicten –namens (de werkgroep Vrede en Veiligheid van) Groen Links een brief opgesteld aan minister Timmermans van buitenlandse zaken, waarin GL aandringt op zijn initiatief om samen met de EU en de VN te bevorderen dat het gevaarlijk escalerende conflict tussen Noord-Korea en Zuid Korea/VS met diplomatieke middelen wordt opgelost; tevens aanbevolen nadrukkelijk het Internationaal Gerechtshof te Den Haag te propageren als mogelijkheid om internationale conflicten op te lossen, met de aantekening dat als Nederland, de hoeder van deze verworvenheid van de wereldburgers, deze mogelijkheid al vergeet of als inadequaat ziet, er van andere landen geen initiatief in deze richting te verwachten is; de werkgroep vrede en veiligheid van GL vindt dat ik deze acties op persoonlijke titel moet ondernemen, hetgeen ik gedaan heb; minister Timmermans stuurt in mei brieven naar de Tweede Kamer, waarin hij beschrijft welke acties hij op deze beide terreinen heeft ondernomen –gesprek in het Tweede Kamergebouw tussen de werkgroep (vanaf nu expertgroep) vrede en veiligheid met fractievoorzitter Bram van Ojik; hij wil advies op twee terreinen, mensenrechtenbeleid en standpunten over de toekomst van het Nederlandse leger; mijn opzet `Vergeten bevolkingsgroepen in nood` wordt positief ontvangen en verdient verdere uitwerking, en mijn artikel `Het einde van het Nederlandse leger` wordt onderdeel van de voorgenomen brainstormsessie; ik benoem de aandacht van GL voor Kunduz als `ongezonde fixatie` en de partijleider wil verder geen energie in het onderwerp steken –gesprek met Mirjam van der Ven die Ger Roos opvolgt als projectleider van dVS/W, omdat hij met pensioen is gegaan; haar verslag gedaan van signalen uit het veld dat de aandacht van de onderwijzers van vreedzame scholen voor een groot deel al snel inzakt; dus kennelijk ervaren onderwijzers dVS als iets wat extern is opgelegd en is het project onvoldoende geinternaliseerd; voorts gewezen op het gevaar dat, nu er meer dan 500 scholen vreedzaam zijn, de aandacht van de medewerkers van dVS steeds meer versnipperd raakt en de activiteiten verschuiven naar relatief meer organisatorische en relatief minder inhoudelijke taken, waardoor de kracht en de continuiteit van dVS wordt ondermijnd; dus betere borging en meer delegeren zijn noodzakelijk –gesprek in het Tweede Kamergebouw over Syrie tussen leden van diverse werkgroepen van GroenLinks, partijbestuurders en Bram van Ojik met gastsprekers uit het leger, het internationaal recht en het vluchtelingenwerk; de conclusie is dat zowel vanuit militair als juridisch oogpunt militaire interventie in Syrie geen optie is en dat er meer aandacht moet zijn voor ondersteuning van het vluchtelingenwerk, geheel in de lijn van mijn Syrie-pamflet gericht aan Bram van Ojik en minister Timmermans “Wat nu met Syrie?” –Leo Pauw, dVS/W: “Amsterdam is wel in beweging: Marte van der Hoed, collega van César, is bezig het VMBO-project vlot te trekken. Volgende week wordt het in het schoolbesturenoverleg besproken; er is een stedelijke werkgroep Vreedzame Wijk; we zijn met Vreedzame Wijk nu actief in Noord in drie deelwijken, Oost (Transvaal en misschien ook Indische Buurt) en in Oud-West. Wellicht gaat Zuidoost en Nieuw-West in de toekomst ook volgen; er komt een afspraak met Andree van Es over Vreedzaam aan; dus … al ons geploeter begint te helpen. Hartelijke groet, en dank, Leo.” –nadat ik diverse partijen in Rotterdam enthousiast heb gemaakt voor dVS/W nodigt wethouder van jeugd en onderwijs Hugo de Jong via zijn beleidsadviseur Sander van Ee vertegenwoordigers van al die partijen uit voor overleg en ondelinge afspraken; aanwezig zijn Sander van Ee (gem. Rotterdam), Leo pauw (dVS/W), Rein Heijne en Hendrik Verweel (Huis van Erasmus), Jan de Bas (Pabo-Inholland) en ondergetekend; er worden 8 afspraken gemaakt met evaluatie begin 2014 –samen met de werkgroep Midden-Oosten van Groen Links amendementen opgesteld voor het Europees verkiezingsprogramma van Groen Links; uitgenodigd om lid te worden van deze werkgroep, en uitgenodigd deel te nemen aan beleidsontwikkeling ten aanzien van twee onderwerpen: religieus gemotiveerd terrorisme en wel/niet steunen van BDS (boycot, desinvesteringen en sancties tegen Israels bezettingspolitiek); over beide onderwerpen een artikel gepubliceerd resp. “Hoe het Westen met twee maten meet” en “Israel-Palestina conflict”. –op 16 december 2013 reageert staatssecretaris Dekker van Onderwijs op het rapport van de Onderwijsraad “Verder met burgerschap in het onderwijs” d.d. augustus 2012; de minister en staatssecretaris onderschrijven het rapport volledig en streven naar structurele versterking van het burgerschapsonderwijs: “Burgerschap hoort tot de kerntaken van het onderwijs”.

2014 –voorstel om in de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA) een voordracht door Peter Vrieler, beleidsadviseur onderwijs Gemeente Amsterdam en opvolger van Cesar Kuyper, over de Vreedzame School te laten houden, is door Leo Willemse gerealiseerd. Caroline Verhoeff van dVS is in overleg met de directie van de OBA om alle filialen vreedzaam te maken. –verder overleg met Peter Vrieler die zich inzet voor dVS/W namens de Gemeente Amsterdam. –brief naar burgemeester van Aartsen en wethouder onderwijs van Engelshoven te Den Haag gestuurd met het doel burgerschapsvorming in Den Haag te bevorderen. Antwoord van de beleidsadviseurs Arjan Daal en Borre Rosema, dat Den Haag al veel doet op dat terrein zoals verwoord in de Haagse Educatieve Agenda 2014-2018; bij lezing van dit stuk blijkt er nauwelijks te worden gesproken over burgerschapsvorming; als ik dat aan de beleidsadviseurs voorhoud, wordt medegedeeld dat deze agenda na veel en moeizaam overleg met de schoolbesturen tot stand is gekomen en dat men niet voornemens is wijzigingen daarin aan te brengen; tot schrale troost wordt gemeld dat het onderwerp de volle aandacht heeft. –brief naar burgemeester Jorritsma en wethouder onderwijs Peeters te Almere gestuurd met het doel burgerschapsvorming in Almere te bevorderen; van de beleidsadviseurs Jorgine Anderson en Nicole Bosman verneem ik dat wethouder Peeters mijn artikel “Onderwijs in sociaal-emotionele vaardigheden” heeft geagendeerd voor het overleg met de schoolbesturen (BOSA). –correspondentie met professor Paul Cliteur het misbruik dat machthebbers en machtzoekenden maken van religie; religieuze groeperingen worden door machthebbers/zoekers tegen elkaar opgezet voor hun eigen economische en politieke doelen; hij onderschrijft de stelling: religie maakt meer kapot dan je lief is. –lid geworden van de Worldconnectors; correspondentie met Herman Wijffels, tot voor kort voorzitter; hij vindt het idee van de oprichting van een Partij voor Wereldburgers een sympathiek idee, maar wil daar zelf geen actieve rol in nemen.  –deelname een brainstorm sessie van Groen Links over Vrede en Veiligheid in de 21e eeuw; ik stel daartoe 8 stellingen op; deze stellingen zend ik ook naar Harry van Bommel van de SP die daarop schriftelijk reageert: Vrede en Veiligheid in de 21e eeuw, reacties van Harry van Bommel (*) -stellingen-   1. Religies, ideologieën en etniciteit zijn voor machthebbers/zoekers middelen bij uitstek om het volk te mobiliseren en voor het karretje van hun eigen economische en machtsdoelstellingen te spannen. Sommige van de religieuze, ideologische en etnische conflicten zijn georganiseerd door een machthebber/zoeker die groeperingen, die voorheen altijd vreedzaam met elkaar leefden, tegen elkaar heeft opgezet voor eigen doeleinden. Dit aspect wordt te weinig in de analyses betrokken. *Ik ben het met u eens dat onder meer aspecten van religies, ideologieën en etniciteit door leiders misbruikt kunnen worden om bevolkingen tegen elkaar op te zetten. Dat is zeer kwalijk en verdient inderdaad aandacht in analyses die worden gemaakt. Sociaal-economische aspecten worden geregeld onderbelicht in analyses. 2. Naast veroordeling en bestrijding van terrorisme dient ook aandacht te worden besteed aan de terrorisme-genererende rol van degene die zich terrorisme-bestrijder noemt. Sommige landen voeren militaire acties uit op het grondgebied van een ander land met allerlei nobele officiële doelen, maar in feite om de eigen economische en strategische belangen veilig te stellen. De vraag is of het verzet daartegen terrorisme genoemd moet worden en voor zover dat wel geschiedt of er geen sprake is van een zekere hypocrisie. Dit aspect wordt te weinig in de analyses betrokken. *Opnieuw ben ik het met u eens dat er te weinig aandacht is voor het gegeven dat terreurbestrijding bij kan dragen aan het creëren van potentiële nieuwe terroristen. De Amerikaanse drone-oorlog in bijvoorbeeld Pakistan en Jemen is hier een goed voorbeeld van. Voor elke vermeende terrorist die met de aanvallen vanuit deze onbemande vliegtuigen wordt gedood, staan er twee mensen op die zinnen op wraak. 3. Humanitaire interventie en responsibility to protect zijn op zich nobele doelstellingen. De vaststelling van de criteria waaronder dergelijke maatregelen gerechtvaardigd zijn, is een complexe zaak. In sommige gevallen wordt er gesproken van humanitaire interventie of van responsibility to protect, terwijl deze termen slechts als dekmantel fungeren om op andermans grondgebied de eigen economische en strategische belangen veilig te stellen. Dit aspect wordt te weinig in de analyses betrokken. *Het wordt eentonig, maar ik ben het opnieuw met u eens. Dit is ook de reden dat er buiten de westerse wereld zo’n wantrouwen heerst tegen deze begrippen. Ik ben ook van mening dat de verantwoordelijkheid te beschermen tijdens de NAVO-missie in Libië is misbruikt om het regime af te zetten. De Libië-oorlog verklaart deels de grote weerstand die nu bestaat tegen deze, op zichzelf zeer nobele begrippen. Op 9 april heb ik een gesprek met de hoogste verantwoordelijke bij de VN voor het concept R2P. Daar zal ik dit aan de orde stellen. 4. Bij het te hulp schieten van een bevolkingsgroep in nood spelen behalve de nobele doelen soms ook andere factoren een rol, zoals de prioriteitsstelling van de Verenigde Staten, eigen economische en strategische belangen, de waan van de dag in de media, collectieve bewustzijnsvernauwing, etc. De prioriteitsstelling van de geboden hulp aan een bepaalde bevolkingsgroep heeft vaak minder te maken met de daadwerkelijke noden van de betreffende bevolkingsgroep als wel met de belangen en prioriteiten van de hulpverlenende landen. Zo gebeurt het vaak, dat andere bevolkingsgroepen met vergelijkbare of zelfs ernstiger noden, van hulp verstoken blijven, omdat deze bevolkingsgroepen voor de hulpverlenende landen niet van economisch of strategisch belang zijn. Dit aspect wordt te weinig in de analyses betrokken. *Deze discussie speelde ook toen Nederland besloot mee te doen aan de VN-missie in Mali. In de Centraal-Afrikaanse Republiek brak toen ook een hoop onrust uit, maar er lijkt minder animo hier in te grijpen. Dat komt niet doordat de gruwelijkheden in dat land minder ernstig zijn. 5. In het kader van lange termijn beleid voor de 21e eeuw zal een verschuiving teweeg gebracht dienen te worden van korte termijn beleid gericht op het eigen economisch en strategisch belang naar het nemen van verantwoordelijkheid als wereldburgers met als uitgangspunt de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van de Verenigde Naties. Een bruikbaar motto kan aan Floor Wibaut worden ontleend: “Er is maar één land, de aarde; er is maar één volk, de mens; er is maar één geloof, de liefde”. Ik hoop zeer dat het staten in de 21e eeuw beter zal lukken om in het buitenlands beleid te opereren op basis van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van de VN. De SP zal hier in ieder geval op aan blijven dringen. 6. Voor de 21e eeuw bezint ook het Nederlandse leger zich op de te vervullen rol; er zou een evolutie in gang gezet kunnen worden van verdediging van het eigen landsbelang, via verdediging van het belang van de NAVO-bondgenoten, via de verdediging van het belang van de Europese landen, naar het uitsluitend leveren van personele en materiële bijdragen aan een toekomstige wereldpolitiemacht onder auspiciën van de Verenigde Naties. *De SP is tegen buitenlandse missies als een volkenrechtelijk mandaat van de VN hiervoor ontbreekt. Daarnaast moet opgepast worden dat de nationale soevereiniteit niet wordt ondermijnd door militair optreden in EU-verband. Vanwege zorgen hierover staat de SP op de rem aangaande militaire samenwerking op EU-niveau. 7. Ieder bedrijfstak heeft te maken met de markt: vraag en aanbod. Als de vraag afneemt, doet een bedrijf er alles aan de vraag te stimuleren, door reclame, nieuwe en betere producten en het kweken van behoeften aan het product. De wapenindustrie is, economisch gezien, voor veel landen een factor van groot belang (Nederland hoort tot de top 10 van wapenexporterende landen). Als er op grote schaal door regeringen wordt bezuinigd op defensie-uitgaven, neemt de vraag af en probeert de wapenindustrie met reclame, nieuwe en betere producten en het kweken van behoeften aan het product, de vraag te stimuleren. Als het overal vrede zou zijn, zou de wapenindustrie instorten en zouden diverse landen daardoor grote economische problemen krijgen. Daarom wordt op alle mogelijke manieren geprobeerd de vraag te stimuleren, misschien, als er vrede dreigt, zelfs door het creëren van een oorlog als daarmee de economisch zo belangrijke bedrijfstak gehandhaafd kan worden. Alle ethische afspraken ten spijt zullen er wapens geleverd blijven worden aan vriend en vijand in een oorlogsconflict, rechtstreeks of via een bevriend ander land. Machthebbers/zoekers worden op hun wenken bediend. Handel is handel. De fabrikant acht zich niet verantwoordelijk voor het gebruik van zijn producten. Zolang de wapenindustrie winst moet maken, zal er altijd oorlog blijven. *Het is triest, maar de wapenindustrie is er vooral bij gebaat dat geleverde wapens ook daadwerkelijk worden gebruikt. Het is pervers, maar wij kunnen hier de ogen niet voor sluiten. Daarom is het van groot belang dat exportcriteria voor wapenleveranties nauwgezet worden gevolgd. Dat gebeurt te vaak niet. Ook moet illegale wapenhandel worden tegengegaan. 8. Scholing voor alle kinderen in de wereld is voorwaarde scheppend voor vrede en veiligheid. Daarbij dient het onderwijs zich niet te beperken tot het aanleren van taal- en rekenvaardigheden, maar dient het onderwijs zich tevens te richten op het aanleren van sociaal-emotionele vaardigheden die nodig zijn voor goed burgerschap. Kinderen leren omgaan met verschillen, tegenstellingen en conflicten anders dan met dreigen en geweld, kinderen leren verantwoordelijkheid te dragen en zo nodig te nemen, kinderen leren wat de meerwaarde is van samenwerken, zijn essentiële vaardigheden voor de opbouw van een vreedzame samenleving. Staatssecretaris van onderwijs Sander Dekker reageerde op 16-12-2013 in de Tweede Kamer op het rapport van de Onderwijsraad “Verder met burgerschap in het onderwijs” en concludeerde: “Burgerschap behoort tot de kerntaken van het onderwijs”. Een bruikbaar motto kan aan Micha de Winter worden ontleend: “Verbeter de wereld, begin bij de opvoeding”. *Het belang van onderwijs en opvoeding in het voorkomen van (gewapende) conflicten is inderdaad groot. Er is een duidelijke link tussen vrede en veiligheid en goed onderwijs. *Reacties van Harry van Bommel, buitenlandspecialist en lid Tweede Kamer voor de SP. –tweede bijeenkomst in Rotterdam voor bevordering van dVS/W in Rotterdam; Sander van Ee, beleidsadviseur zegt namens wethouder van onderwijs de Jonge, volledige steun toe; Annet Doeschot en Frank Rote van CED-Rotterdam plaatsen in de wijkkranten van alle stadsdelen een artikel over dVS/W; een docent van de Pabo van de Hogeschool Rotterdam, Geertje Nijhoving wil ook deelnemen aan dit overleg. –lid geworden van de Wereld Federalisten Beweging Nederland en ingeschreven als “wereldburger”; uitgenodigd door Frans Vermeulen voor deelname aan productie van een beleidsstuk over een wereldrechtsorde en wereldwijde democratie; bij het eerste contact blijkt het een club te zijn die niet in staat is concrete doelen te formuleren; lidmaatschap opgezegd. –behalve Jan de Bas van pabo Inholland wil in het Rotterdamse ook Geertje Nijhovig van de Hogeschool pabo Deelnemen aan het overleg met de Gemeente Rotterdam over dVS/W. –correspondentie met Jan Pronk en Joris Voorhoeve over mijn artikel “Partij van Wereldburgers”; hun advies is geen nieuwe partij op te richten, maar het gedachtegoed te incorporeren in enkele van de bestaande partijen. –mijn artikel “Antipest programma’s zijn symptoombestrijding” gestuurd naar staatssecretaris Dekker; Margriet Koopmans reageert namens de staatssecretaris en verzekert dat de antipest programma’s een aanvulling vormen op de programma’s voor burgerschapsvorming; de Stichting Leerplan Ontwikkeling is belast met de uitvoering en bewaking van de ontwikkeling van burgerschapsvorming in het onderwijs; in de nieuwsbrief dVS/W van juni wordt mijn artikel geciteerd. –mijn artikel “Onderwijs in sociaal-emotionele vaardigheden” gestuurd naar de fractiespecialist onderwijs van de SP, Jasper van Dijk; hij stelt de staatssecretaris vragen over de vorderingen van burgerschapsvorming in het onderwijs, en zal, zodra hij antwoord heeft ontvangen, met mij en Leo Pauw een afspraak maken; eerder had ik dit artikel ook naar de werkgroep onderwijs van GL gestuurd die het zou integreren in het visiestuk onderwijs; Fiona Frank die dit stuk redigeert heeft me in het najaar uitgenodigd voor concrete invulling van dit onderwerp. –in Amsterdam bezoek ik Peter Vrieler, inmiddels beleidsmedewerker DMO en vervanger van Cesar Kuyper; Peter is een enthousiast ambassadeur van dVS/W; op 24 september heeft hij met Leo Pauw een conferentie belegd over Amsterdam Vreedzame Stad, nu in Noord, West en Oost Vreedzame Wijken zijn gevormd. –in Rotterdam de 3e bijeenkomst met Sander van Ee; de vorderingen verlopen traag, maar het enthousiasme voor dVS/W verspreidt zich. –in Den Haag wethouder van onderwijs Ingrid van Engelshoven benaderd; via haar beleidsadvisurs, Arjan van Daal en Borre Rosema verneem ik dat aan burgerschapsvorming uitgebreid aandacht wordt besteed in de Haagse Educatieve Agenda 2014-2018; bij lezing van dit rapport blijkt echter dat de term 1x wordt genoemd zonder enige uitwerking; als ik dat meldt aan de beleidsadviseurs geven ze na lang aandringen toe dat dit stuk tot stand is gekomen na lang en moeizaam overleg tussen Gemeente en schoolbesturen, en dat ze daarom niets willen veranderen en ook geen behoefte hebben aan een nader gesprek; tijdens een ontmoeting met Marlies Sneller en Roos Havelaar van bureau WellesNietes leerlingbemiddeling in Den Haag vonden zij de reactie van de Gemeente ook teleurstellend; zij beloofden in hun contact met de wethouder dit onderwerp aan te kaarten. –in Almere wethouder van onderwijs Rene Peeters benaderd; hij kende mij nog uit Amsterdam en wilde in het BOSA (Bestuurlijk Overleg Schoolbesturen Almere) met de drie scholenkoepels Almeerse Scholen Gemeenschap (hr. Griffioen), Stichting Katholiek Onderwijs Flevoland en Veluwe (hr. Oosterbaan) en Stichting Prisma Almere (hr. Eijgenstein) mijn artikel “Onderwijs in sociaal-emotionele vaardigheden” agenderen; alleen de laatste bleek bereid tot een vervolggesprek. –via de voorzitter van de Worldconnectors, mw. Aerdts, verwezen naar het NCDO (Nationaal Centrum voor Duurzame Ontwikkeling) die zich toelegt op bevordering van wereldburgerschap in het onderwijs; enkele gesprekken met Jeroen van der Zant, redacteur van SamSam; samen met Leo Pauw wordt gekeken naar raakvlakken en mogelijkheden tot samenwerken: effectonderzoek doen, artikelen opnemen in SamSam van dVS/W; samen onderwijsprogramma’s ontwikkelen voor LO en VO, zowel op de kennisdimensie als op de sociaal-emotionele en gedragsdimensies. –op bezoek bij Joris Rijbroek en Wing Lee in het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid om te spreken over de 1 jaar geleden ingediende subsidie-aanvrage van de Universitaire Pabo van Amsterdam en dsVS/W aangaande het inbouwen van extra collegeblokken in het pabo curriculum over het aanleren van sociaal-emotionele vaardigheden; wat betreft subsidiering houdt SZW de boot af; Ineke Schaveling (Univ. Pabo A’dam) en Leo Pauw gaan het plan komend studiejaar realiseren met of zonder subsidie. mijn doel bereikt! na de zomer een bijeenkomst organiseren tussen Ineke Schaveling en Jan de Bas/Geertje Nijhoving (Rotterdam). –artikel “Eigen rechter spelen” op deze website geplaatst n.a.v. kritiek van regeringsfunctionarissen op een uitspraak van de rechter. –als lid van de werkgroep Midden-Oosten van GL discussie gevoerd over BDS (economische boycot van Israel); de hele groep is voor; ik ben tegen en leg mijn argumenten neer in een artikel “Is een boycot van de EU tegen Israel verstandig?” –de voorzitter van de werkgroep Midden-Oosten, Lilian Peters, vraagt of ik een evaluatie wil schrijven van de Afghanistan/Kunduz missie ter voorbereiding op de evaluatie in de Tweede Kamer; ik presenteer “Afghanistan Evaluatie” en krijg gelegenheid hierover met Bram van Ojik, partijleider GL, in het Tweede Kamergebouw te discussieren; de discussie wordt wegens tijdgebrek afgebroken; herhaalde verzoeken de discussie via e-mail voort te zetten worden niet beantwoord. –ik besluit uit de werkgroep te stappen en mijn lidmaatschap van GL te beeindigen: 1. Mijn op schrift gestelde bijdragen aan de discussie binnen Groen Links (zie bijlagen*) hebben niet of nauwelijks tot weerklank, laat staan resultaat geleid. 2. Veel onderwerpen overstijgen misschien de scoop van de werkgroep MO, maar de integratie van de internationale werkgroepen die een jaar geleden door Marjolein is toegezegd, is niet gerealiseerd. 3. Lange termijn beleid ontwikkelen voor vrede en veiligheid in de 21e eeuw is gereduceerd tot voorwaarden formuleren voor militaire interventie, terwijl daar al een uitstekend themanummer van de Helling aan is gewijd (2011, nr.4). 4. Uitwisseling van gedachten en standpunten met de fractie is zeer beperkt tot onmogelijk; op herhaalde verzoeken om antwoord op korte vragen per e-mail wordt niet gereageerd. 5. Discussies gaan meer over de organisatie en het functioneren van de partij/werkgroepen/overbelaste functionarissen etc. dan over inhoudelijke zaken; de partij verbureaucratiseert. * “Afghanistan Evaluatie”, “Is een boycot van de EU tegen Israel verstandig?”, “Koers van Groen Links”, “Vrede en Veiligheid in de 21e eeuw”, “” Vergeten bevolkingsgroepen in nood”, “Onderwijs in sociaal-emotionele vaardigheden” –naar aanleiding van een artikel op de website van de NVVN (Nederlandse Vereniging van de Verenigde Naties) over UPEACE stuur ik mijn artikel “Onderwijs in sociaal-emotionele vaardigheden” en de Engelse versie “Education in conflictmanagement” naar de University of Peace van de VN, gevestigd in het Vredespaleis te Den Haag, en tevens naar de directrice, Petra van der Ham, met het verzoek tot een nader gesprek. –Marieke Brugman, Policy Officer Education/ ASP-net National Coordinator van Unesco, plaatst mijn artikel “Een visie op burgerschapsvorming” op www.unescoscholen.nl dd 17 juli 2014. –Namens de werkgroep “Burgerschapsvorming in Rotterdam” een nota geschreven voor de nieuwe coalitie in Rotterdam van Leefbaar-D66-CDA getiteld “Volle Kracht Vooruit met Burgerschapsvorming in Rotterdam”. –Joris Voorhoeve houdt een lezing op een conferentie van de Organisatie tegen Chemische wapens ()PCW) in Den Haag en spreekt op mijn verzoek ook over verankering van burgerschapsvorming en het structureel aanleren van de daarvoor noodzakelijke sociaal-emotionele vaardigheden in het onderwijs; hij stuurt me er een verslag van (zie: “Peace Education” als bijlage van “Onderwijs in sociaal-emotionele vaardigheden”) –bezoek aan de heer Eijgenstein, bestuursvoorzitter van de scholenkoepel prisma in Almere; hij geeft aan dat er op hun 17 scholen niets aan burgerschapsvorming wordt gedaan en hij zegt nog nooit te hebben gehoord van de Vreedzame School; ik geef voorlichting en wijs op de maatschappelijke noodzaak van burgerschapsvorming (en ook op wettelijk verplichting daartoe); hij geeft aan enthousiast te zijn, maar bericht later dat hij het onderwerp voorlopig wil laten rusten; ik spreek daar mijn teleurstelling over uit –de werkgroep Burgerschapsvorming in Rotterdam heeft na Sander van Ee een nieuwe voorzitter, Muriel Weltens; namens de gemeente zullen ook Corrie Wolfs, die de vertrekkende Muriel opvolgt, en Marieke de Groot deelnemen –ik spreek met Gerben de Vries van de pabo van de Marnix Hogeschool over duurzaam onderwijs, burgerschapsvorming en over de noodzaak extra lesblokken in te bouwen in de pabo curricula waarin aanstaande leerkrachten ook zelf sociaal-emotionele vaardigheden aanleren; hij is geinteresseerd in een bijeenkomst in Amsterdam als de Universitaire Pabo van Amsterdam rapporteert over de eerste ervaringen met dit uitgebreide curriculum, waarschijnlijk voorjaar 2015 –ik ga op bezoek bij Jasper van Dijk, Tweede Kamerlid voor de SP en woordvoerder op gebied van onderwijs en defensie; hij zegt toe staatssecretaris Sander Dekker regelmatig te vragen in de Tweede Kamer verslag te doen van de vorderingen van het beleid ten aanzien van burgerschapsvorming; ik geef voorlichting over het belang van sociaal-emotionele vaardigheden en over de Vreedzame School/Wijk/Stad; per e-mail stel ik ook zijn medewerker Erik Flentge op de hoogte –door Fiona Frank uitgenodigd het visiestuk over onderwijs 2014-2018 van Groen Links te komen aanvullen met burgerschapsvorming en het aanleren van sociaal-emotionele vaardigheden; mijn artikel “Onderwijs in sociaal-emotionele vaardigheden” en mijn stellingen daarover zijn geagendeerd; het resultaat is dat het visiestuk met mijn suggesties wordt uitgebreid –voor de werkgroep Burgerschapsvorming Rotterdam maak ik een conceptbrief voor wethouder de Jonge waarin verslag van de door hem ingestelde werkgroep wordt gedaan over 2013 en 2014, en waarin wordt aangegeven op welke onderdelen van het collegepramma “Volle Kracht Vooruit” en het daaruit afgeleide actieprogramma “Kendoe” de werkgroep het college met raad en daad zou kunnen ondersteunen; mijn stuk “Volle Kracht Vooruit met Burgerschapsvorming in Rotterdam” wordt in aangevulde vorm onder de titel “Hoe gaan we met elkaar om in Rotterdam?” als bijlage meegestuurd; mijn regie wordt nu overgenomen door Els Rietveld van CED Rotterdam die de brief verstuurt naar het college van B&W en naar de commissieraad Zorg Onderwijs Cultuur en Sport –op mijn verzoek bespreekt wethouder Peeters van onderwijs in Almere opnieuw het belang van burgerschapsvorming en het aanleren van sociaal-emotionele vaardigheden in het onderwijs met de drie bestuursvoorzitters van BOSA (Bestuurlijk Overleg Scholen Almere); het gesprek levert geen toezeggingen op –Wing Lee en Joris Rijbroek van het ministerie van SZW delen mee dat er geen subsidie aan ons project wordt verleend; Leo Pauw gaat de mogelijkheden bespreken met Rinda den Besten van de PO raad –op mijn aandringen heeft Leo Pauw een gespek met wethouder Engelshoven van onderwijs in Den Haag; het gesprek levert geen toezeggingen op –voor de ideeenbus van staatssecretaris Dekker Onderwijs 2032 stuur ik mijn artikel “Onderwijs in sociaal-emotionele vaardigheden”in met een begeleidende brief waarin ik aangeef dat in het huidige onderwijs het aanleren van sociaal-emotionele vaardigheden te weinig aandacht krijgt in vergelijking tot het aanleren van cognitieve vaardigheden; ik spreek de vrees uit dat allerlei nieuwe (trendgevoelige) voorstellen de aandacht verder op het aanleren van nog meer cognitieve vaardigheden zal richten ten koste van de aandacht voor het aanleren van sociaal-emotionele vaardigheden

2015 –wethouder de Jonge van onderwijs, jeugd en zorg in Rotterdam bericht dat de adviezen van de werkgroep “Burgerschapsvorming in Rotterdam” zijn opgenomen in het Rotterdams Onderwijs Beleid “Leren Loont”; mijn doel bereikt (zie website: “Burgerschapsvorming in Rotterdam”); ik houd contact met Esther Los, rechterhand van de wethouder over de vorderingen op gebied van burgerschapsvorming in het onderwijs in haar contacten met schoolbesturen en schoolcontactpersonen –Ineke Schaveling van de Universitaire Pabo van Amsterdam wordt opgevolgd door Erna van Hest; samen met Johan Jelsma van de Pabo van de Hogeschool van Amsterdam vormen zij de nieuwe directie; bij de kennismaking blijkt dat ze weinig inzicht hebben in de extra collegeblokken gericht op sociaal-emotionele vaardigheden van a.s. leerkrachten; in het najaar zullen ze ervoor zorg dragen dat deze collegeblokken een structurele plaats in het curriculum krijgen; zij blijken hun belofte niet na te komen –gesprekken met beleidsadviseurs onderwijs van de gemeente Amsterdam, Peter Vrieler en Abdelhak Ben Aissa; er is een commissie Vreedzame Wijk in het leven geroepen; 145 scholen ontvingen dit jaar subsidie op gebied van burgerschap; zij woden opgevolgd door Marte van den Hoed met wie Leo Pauw al regelmatig overlegt –uitgenodigd voor een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer met de vaste Kamercommissie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap over de noodzaak van burgerschapsvorming in het onderwijs in het kader van #Onderwijs2032; vier stukken van mij worden verspreid en gepubliceerd in de Tweede Kamer: “Onderwijs in sociaal-emotionele vaardigheden”, “Autoritaire opvoeding”, “Affectarme opvoeding” en “Stellingen over onderwijs in sociaal-emotionele vaardigheden en burgerschapsvorming”; ik krijg de gelegenheid de noodzaak van burgerschapsvorming in het onderwijs te bepleiten, kan aangeven dat de kern is leren luisteren naar anderen en leren omgaan met verschillen, tegenstellingen en conflicten anders dan met afwijzing, dreiging en geweld –burgerschap is opgenomen als een van de pijlers voor het onderwijs in 2032, naast Nederlands, rekenen/wiskunde, Engels, digitale vaardigheden en thema/projectgerichte kennis van de wereld; samen met Leo Pauw (Stichting Vreedzaam; dVS/W) een reactie ingestuurd, getiteld “Reactie op het Advies van het Platform Onderwijs 2032”, op het voorlopig advies van het Platform; eind december wordt het definitieve advies aangeboden aan staatssecretaris Dekker –naar aanleiding van de aanslagen in Parijs het artikel “Oorlog tegen IS” geschreven

2016 –tot mijn grote vreugde heeft het Platform Onderwijs2032 o.l.v. prof. Schnabel in het eindadvies aan staatssecretaris Dekker persoons- en burgerschapsvorming structureel opgenomen naast Nederlands, Engels, rekenen/wiskunde, digitale vaardigheden en wereldoriëntatie, een advies dat door de staatssecretaris integraal is overgenomen getuige zijn brief aan de Tweede Kamer d.d. 23 januari 2016; ik beveel het Platform de Vreedzame School aan om opgenomen te worden in het Ontwerpteam –naar aanleiding van VN-resolutie 2250 on Youth, Peace and Security d.d. december 2015 kwam ik in contact met de coördinator van het Culture of Peace News Network, David Adams; hij was geïnteresseerd in mijn artikel en in de uitgewerkte methode van de Vreedzame School; hij heeft deze stukken op hun site geplaatst (http://cpnn-world.org/new/?p=5276) –in de loop van dit jaar heb ik contact met de afdeling onderwijs van de gemeente Rotterdam (Reinier Mouthaan); mij is gevraagd een college te geven over burgerschap in het onderwijs aan de schoolcontactpersonen van de gemeente; verschoven naar het najaar en niets meer van vernomen –contact met de bestuursvoorzitters van de 4 schoolkoepels in Rotterdam over implementatie van burgerschap in het onderwijs: de besturen van de koepels PCBO en BOOR geven aan hiermee zelf aan de slag te zijn gegaan; het bestuur van RVKO reageert niet; het bestuur van “Kind en Onderwijs” nodigt mij uit voor een orienterend gesprek; ze willen zelf aan de slag en informeren mij in het najaar of ze behoefte hebben aan ondersteuning; niet nodig, evt. advisering toegezegd –bezoek aan Luc Stevens, directeur van het NIVOZ, Nederlands Instituut voor Onderwijs- en opvoedings Zaken; hij kent dVS en ziet parallellen met de activiteiten van het NIVOZ; mijn voorstel tot samenwerking wordt “voorlopig” afgehouden, omdat het NIVOZ volgens Luc Stevens “in transitie verkeert” –mijn artikel “De Methodologie van de Oorlog” wordt opgenomen in het boek “De Boemerang van Oorlog en Geweld” dat op 29 oktober wordt gepresenteerd in het kader van het Erasmusjaar; het is 500 jaar geleden dat Erasmus zijn boekje “Dulce Bellum Inexpertis” uitbracht; in het panel licht ik de noodzaak van verankering van burgerschapsvorming in het onderwijs toe en de wijze waarop dVS die vertaalt in de praktijk per groep; voorts kan ik melden dat persoons- en burgerschapsvorming is opgenomen in het vernieuwingsplan van het ministerie van onderwijs: Onderwijs2032 –ik stuur het volgende bericht naar het ministerie van onderwijs: “Mijn zorg is dat het “nieuwe” vak persoons- en burgerschapsvorming geen traditie kent in het onderwijs en in de onderwijsinstituties. Ik ben bang dat het daardoor in de verdiepingsfase en in de ontwerpfase onderbelicht blijft en mijn grote vrees is, dat het mogelijk ondergesneeuwd raakt onder de “gevestigde” vakken, zoals taal, rekenen, aardrijkskunde,geschiedenis, etc. en/of onder het “modieuze” vak ict-vaardigheden. Wie vertegenwoordigt de stem van het nieuwe “vak” persoons- en burgerschapsvorming? Dat zou ik graag willen weten.” antwoord dd 17-10-2016: “Zoals u eerder al terecht opmerkte worden burgerschap en persoonsvorming duidelijk genoemd in het advies. En zo ook in de verdiepingsfase staan deze thema’s duidelijk op ons vizier. Momenteel brengen we in kaart hoe onderdelen van het advies al in de praktijk worden gebracht. Ook qua burgerschap, zo hebben we aantal scholen die werken met de methodiek Vreedzame School bezocht. En het netwerk van aangesloten scholen is ook bij ons bekend. Deze en andere ervaringen worden door ons gebruikt in een advies over hoe de nadere en verdere uitwerking vorm moet krijgen.”

2017 –Niet gerust gesteld door het antwoord van het ministerie van onderwijs richt ik het volgende schrijven aan de coordinator van project Onderwijs2032 en aan de voorzitter en vicevoorzitter van de PO-raad, mw. den Besten en de hr. van Hoepen: “Het is in mijn ogen een groot goed dat persoons- en burgerschapsvorming structureel deel uit maakt van de plannen voor Onderwijs2032. Bij het ontwerpen van de inhoudelijke onderwijsprogramma’s voor 2032 wordt een beroep gedaan op leerkrachten met veel ervaring. Voor alle vakken in Onderwijs2032 geldt dat er ervaren leerkrachten zijn op elk vakgebied, behalve op het gebied van persoons- en burgerschapsvorming. Mijn vrees is dat die daardoor tussen de wal en het schip kan gaan vallen. Voorts bestaat het risico dat burgerschapsvorming wordt versmald tot uitsluitend de kennisdimensie (een soort maatschappijleer). Die is gemakkelijker concreet te maken en te meten dan de sociaal-emotionele dimensie. Bovendien zijn er veel beleidsmakers en leerkrachten die zelf tekort schieten wat betreft hun sociaal-emotionele vaardigheden. Het is dan net als kleurenblinden vragen beleid te maken dan wel les te geven in kleurgebruik; ze zullen zich beperken tot de kennisdimensie van de kleurentheorie. Het zijn juist mensen die autoritair zijn opgevoed die niet geleerd hebben open te staan voor andere meningen, gevoelens en wensen (zie mijn artikel hierover in de bijlage). Noodzakelijk aan te leren sociaal-emotionele vaardigheden (leerdoelen) voor goed burgerschap zijn mijns inziens:

  1. Het leren verwoorden van eigen gedachten, gevoelens en wensen
  2. Het leren luisteren naar de gedachten, gevoelens en wensen van anderen
  3. Het leren omgaan met verschillen, tegenstellingen en conflicten anders dan met angst, afwijzing, bedreiging en geweld
  4. Het leren verantwoordelijkheid te dragen, te voelen en te nemen
  5. Het leren samenwerken en de voordelen daarvan te ervaren

Mijn advies aan u is een of meerdere zeer ervaren mensen op gebied van sociaal-emotionele vaardigheden i.v.m. persoons- en burgerschapsvorming bij de verdere ontwikkeling te betrekken. Ik denk bijvoorbeeld aan professor Micha de Winter en/of aan programmamakers van “de Vreedzame School”. Desgevraagd zou ik als gepensioneerd klinisch psycholoog ook gaarne mijn medewerking verlenen. Ik hoor graag van u.” Antwoord PO-raad: “Bedankt voor uw betrokkenheid en advies. De PO-Raad deelt uw mening dat burgerschap en persoonsvorming veel meer is dan kennisoverdracht. Wij nemen uw advies ter harte in de gesprekken die wij zullen voeren over Onderwijs 2032. Uw bijdrage stuur ik door aan onze beleidsadviseurs, zodat zij contact met u op kunnen nemen wanneer zij een beroep willen doen op uw expertise. In ieder geval bedankt voor het aanbod. Hartelijke groet, mede namens Rinda den Besten en Anko van Hoepen, Elise Haarman communicatieadviseur PO-Raad

2018 –Huis van Erasmus wil na het Erasmusjaar 2017 een Vredescentrum opzetten rond het gedachtengoed van Erasmus; ik neem deel aan de brainstormsessies –ik informeer bij de Nederlandse Vereniging voor de Verenigde Naties (NVVN) of er voorlichtingsmateriaal is voor kinderen over:

  1. Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en van het Kind
  2. Duurzame Ontwikkelingsdoelen voor 2030
  3. Achtergrond en belang van de Verenigde Naties

er is alleen een soort Ganzenbordspel over de Duurzame Ontwikkelingsdoelen dat mij wordt toegezonden; tevens ontvang ik het voorlichtingsboek over de VN in het Nederlands (2002) en in het Engels (2017) –de NVVN wil een speciaal project starten voor 2020 als de VN 75 jaar bestaan; de focus ligt op onderwijs; ik probeer in overleg met Otto Spijkers (projectleider) en met de Vreedzame School een gezamenlijk project te realiseren: Van: John Zant [j.zant1@chello.nl] Verzonden: donderdag 15 februari 2018 14:02 Aan: Spijkers, O. (Otto) CC: ‘Info NVVN’ Onderwerp: VB: VB: materiaal voor kinderen Geachte heer Spijkers, In mijn correspondentie met Justine Jones (NVVN) noemde zij mij uw naam in verband met een (voorgenomen) onderwijsproject van de werkgroep VN75 in het kader van het 75-jarig bestaan van de VN in 2020. Mijn algemene doel is het ideaal van een vreedzame en duurzame samenleving een concrete stap dichterbij te brengen. Al enige jaren richt ik me op het structureel doen implementeren van burgerschapsvorming in het onderwijs. Het gaat daarbij m.i. vooral om het van jongs af aan aanleren van de sociaal-emotionele vaardigheden die nodig zijn om te kunnen uitgroeien tot een empathisch, niet-gewelddadig, tolerant, sociaal, betrokken, samenwerkend en verantwoordelijk wereldburger. Mijn artikel “Onderwijs in sociaal-emotionele vaardigheden” (zie bijlage) bracht mij in contact met de Onderwijsraad, met de Onderwijscommissie van de Tweede Kamer, met staatssecretaris Dekker van onderwijs, en met de wethouders van jeugd en onderwijs van Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Almere. De Vreedzame School heeft een programma ontwikkeld voor elke basisschoolgroep op maat dat deze vaardigheden systematisch aanleert. Daarom heb ik mij indertijd aangemeld als ambassadeur. Al meer dan 950 scholen hebben het programma van de Vreedzame School geïntegreerd in hun onderwijsprogramma. Nu het ontwikkelteam van het vak burgerschap in het kader van Onderwijs2032 op 8 maart van start gaat, wil ik proberen de leden van deze visie te overtuigen, opdat burgerschap niet wordt versmald tot alleen de kennisdimensie, een soort inburgeringscursus voor schoolkinderen of een vak maatschappijleer voor de basisschool. Bovendien lijkt het me belangrijk op de cognitieve dimensie kinderen niet een nationale oriëntatie op het leven mee te geven maar een internationale, gericht op wereldburgerschap. De VN spelen daarbij m.i. een cruciale rol. Het zou mooi zijn als de VN voorlichtingsmateriaal zou hebben voor schoolkinderen. Dat blijkt echter in beperkte mate aanwezig. Frederik Bordon (UNRIC) heeft mij reeds enkele beschikbare materialen toegestuurd. In het kader van het Erasmusjaar (2017) wil de stichting Huis van Erasmus in 2018 een programma ontwikkelen “Erasmus voor de Klas 2.0”. Doel is kinderen in het basisonderwijs het gedachtengoed van Erasmus bij te brengen gericht op vrede, saamhorigheid, verantwoordelijkheid. Ook dit initiatief wil ik ondersteunen. Inmiddels heb ik gesproken met Huis van Erasmus en met De Vreedzame School; beide organisaties zouden graag willen meedenken over een onderwijsprogramma dat scholieren van het basis- en middelbaar onderwijs vertrouwd kan maken met de geschiedenis en het belang van de VN, met de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en van het Kind, en met de Duurzame Ontwikkelingsdoelen voor 2030.   Graag zou ik een keer met u af willen spreken om hierover nader van gedachten te wisselen. Ik zie uit naar uw reactie. Met vriendelijke groet, John Zant   –de bijeenkomst van de Vreedzame School (dVS) en de Nederlandse Vereniging van de Verenigde Naties (NVVN) levert twee resultaten op: 1. Mijn aanbevelingen aan het Ontwikkelteam Burgerschap van Curriculum.nu (Platform 2032) “Burgerschapsvorming in het onderwijs” worden door het bestuur van de NVVN overgenomen en namens de NVVN naar Curriculum.nu gestuurd. 2. Via Michiel van de Kasteelen wordt gepoogd subsidie te krijgen van het ministerie van Buitenlandse Zaken voor een project waarin VN-zaken in een lespakket via de Vreedzame School zou kunnen worden aangeboden. Ik heb direct contact gelegd met twee leden van het Ontwikkelteam Burgerschap, Elske Westland en Annette van der Laan. Met hen bespreek ik rechtstreeks mijn feedback op de tussentijdse rapporten van het Ontwikkelteam Burgerschap (zie “Feedback op resp. het 1e, 2e en 3e rapport Ontwikkelteam Burgerschap”). Ik ga met Huis van Erasmus mee op bezoek bij Micha de Winter om hem uit te nodigen een voordracht te houden in de Erasmusweek in Rotterdam, 28 oktober. Hij zegt toe en de bijeenkomst is een groot succes.

Ik leg contact met professor Roger Boonen van de universiteit van Antwerpen/Leuven, die een opleiding Vredeseducatie leidt; mogelijk komen hieruit gesprekken voort over samenwerking tussen de Vreedzame School en dit Vlaamse initiatief. Ik woon het minisymposium bij van het 20-jarig jubileum van de Vreedzame School/Wijk; Leo Pauw en zijn vrouw Caroline treden terug; er zijn nu meer dan 1000 Vreedzame Scholen en de eerste in Belgie.

 

2019

Feedback op het 4e en 5e rapport van het Ontwikkelteam Burgerschap, waarin een sterk gewijzigd model voor het curriculum Burgerschap wordt voorgesteld. Het is verspreid onder de leden van het Ontwikkelteam en wordt besproken.

Wie partij kiest verliest zijn rol als vredestichter

Reactie op de brief aan de Eerste en Tweede Kamer van het HVB en op het interview met Anke Polak (HVB) hierover Beste Anke, Laat ik met de deur in huis vallen: Ik ben bijzonder ongelukkig met de brief die op 9 augustus namens het HVB naar de Eerste en Tweede Kamer is gestuurd en ook met de uitlatingen die je in het daarop volgende interview doet (zie www.human.nl). –De brief is aan de Eerste en Tweede Kamer gericht, democratisch gekozen volksvertegenwoordigers. Je kunt van Wilders en van de PVV van alles zeggen, maar niet dat ze niet op dezelfde democratische wijze zijn gekozen. Je kunt niet van de ene volksvertegenwoordiger vragen de ander buiten te sluiten. De enige toetssteen is de Grondwet. –Het belangrijkste kritiekpunt op Wilders en de PVV is het bevorderen van een antimoslim stemming. Dat kan inderdaad heel gevaarlijk zijn. Als je er ook andere standpunten bijsleept, zoals een pro Israel beleid, het wapenbeleid en de daling van de ontwikkelingshulp, dan kun je nog heel wat andere partijen buiten de kabinetsvorming plaatsen, omdat ze een bedreiging voor de vrede zouden zijn; welke partijen wilden naar Irak en Afghanistan, welke partijen steunen het JSF project geheel of gedeeltelijk, welke partijen willen snoeien in de ontwikkelingshulp, etc. –De vraag is of het door jou voorgestelde progressieve kabinet (waarom zonder de SP?) wel in staat zou zijn de vrede dichterbij te brengen. Ik ben het eens met de reactie van Marielle (op human.nl): Als je (terecht) te keer wilt gaan tegen een tweedeling, begin dan met het aanpakken van degenen die niet weten wat compassie en mededogen betekent. Het zijn mensen met een goed verstand maar met een slecht ontwikkeld geweten die de grootste bedreiging voor de vrede vormen. Het zijn de egoïsten, de profiteurs, de bedriegers, die enkel en alleen op hun eigen voordeel uit zijn. Je kunt ze vinden in ieder land, in iedere klasse, binnen elke religie. –Je moet je afvragen of Wilders nu de aanjager is van de tweedeling of de spreekbuis/het resultaat van wat er aan antimoslim gevoelens en xenofobische uitsluitingsneigingen onder grote delen van de Nederlandse bevolking leeft. Die gevoelens bestaan al heel lang in het Nederlandse volk en komen tot uiting in de NSB, de partij van Janmaat, de LPF, enz. De vraag moet niet zijn niet hoe krijgen we Wilders weg, maar wat doen we aan de xenofobieën van het Nederlandse volk (en van alle andere volkeren)? –Je moet volgens mij onderscheid maken tussen je persoonlijke opvattingen en de opvattingen die je namens het HVB verkondigt. Ik persoonlijk ben tegen de PVV en heb liever niet dat Wilders meer macht krijgt. Maar ik vind het onverstandig om als HVB’er politiek stelling te nemen en partij te kiezen tegen Wilders. Zo heb ik je ook al eens de vraag voorgelegd of het verstandig is als HVB partij te kiezen in het Palestijns-Israelisch conflict. Zodra je partij kiest ben je deel van het conflict geworden, terwijl volgens mij het doel van het HVB zou moeten zijn om in plaats van met het moralistische vingertje te zwaaien vanuit het gevoel dat je het morele gelijk aan jouw kant hebt, een complex conflict in de richting van een oplossing te brengen. En dat kan volgens mij alleen maar door boven de partijen te staan en te bedenken wat de beste manier is om twee partijen met elk hun eigen waarheid dichter bij elkaar te brengen. Als jij volhoudt dat de PVV moslims buitensluit en daarom geweerd moet worden, en de PVV’ers zeggen dat de Islam alle niet-gelovigen uitsluit en daarom geweerd moet worden, kunnen beide partijen met argumenten hun gelijk staven. Door partij te kiezen kun je genieten van je eigen morele gelijk, maar breng je het conflict geen stap dichter bij een oplossing. Door als vredesorganisatie HVB partij te kiezen zet je jezelf buiten spel als vredestichter. Met vriendelijke groet, John Brief aan de Eerste en Tweede Kamer Een ultra rechts bestuur is slecht voor de vrede Het Humanistisch vredesberaad is uiterst bezorgd over de actuele ontwikkelingen van de nieuwe kabinetsvorming in Nederland. De verkiezings- en nieuwe standpunten van de beoogde partijen: VVD, CDA en PVV kunnen een redelijk evenwichtige samenleving zoals de Nederlandse, danig ontwrichten. Maar ook internationaal zullen de verwachten standpunten en ingrijpende plannen de vrede bedreigen. Nationaal zal gevreesd moeten worden dat de anti moslim agenda conflicten zal veroorzaken. Horizontale ongelijkheid, bevorderen van een maatschappelijke tweedeling en haat zaaien zijn wetenschappelijk aangetoonde oorzaken voor geweldsconflicten*. Een stijging van racistisch geweld*, discriminatie en zelfs armoede zullen voor steeds meer mensen een werkelijkheid worden. Internationaal zal het te verwachten pro Israël beleid, het wapenbeleid en de daling van ontwikkelingshulp de vrede en bescherming van mensenrechten niet bevorderen. Voorts blijft de vraag in hoeverre Nederland zich nog met enig respect rechtstaat mag noemen als een verdachte van haat zaaien en discriminatie, deelnemer en meevormer van een kabinet wordt. De grote woorden over de president van Suriname klinken dan erg hol. Het Humanistisch Vredesberaad roept iedereen op om alert te zijn en een tegengeluid te laten horen. 9 augustus 2010 Humanistisch Vredesberaad ‘Een ultra rechts bestuur is slecht voor de vrede’ Een interview met Anke Polak woensdag, 25 augustus 2010 Het Humanistisch Vredesberaad (HVB) is bezorgd over de ontwikkelingen van de nieuwe kabinetsvorming. Een kabinet van CDA en VVD met gedoogsteun van de PVV vormt volgens het HVB een bedreiging voor de vrede. In een brief aan de Eerste en Tweede Kamer heeft het HVB zijn zorgen kenbaar gemaakt. Tevens roept het iedereen op een tegengeluid te laten horen. De redactie van Human.nl sprak met Anke Polak, voorzitter van het Humanistisch Vredesberaad. Waarom ziet u een kabinet van CDA en VVD met gedoogsteun van de PVV als bedreiging voor de vrede? “Wetenschappelijk onderzoek van de afgelopen vijftig jaar heeft aangetoond dat het bevorderen van een maatschappelijke tweedeling tussen etnische groepen conflictsituaties in de hand werkt. De antimoslimagenda van de PVV veroorzaakt een tweedeling tussen moslims en niet-moslims. Dit kan uitgroeien tot ongelijkheid en gewelddadige conflicten. Verontrustend is ook dat de PVV wil stoppen met ontwikkelingshulp, terwijl armoede ook een van de redenen is voor gewelddadige conflicten, bijvoorbeeld in Afrika. Door te korten op ontwikkelingshulp, brengen we daar de vrede in gevaar. Ook de pro-Israëlhouding van PVV-leider Wilders en minister Verhagen van het CDA is slecht voor de vrede en de mensenrechten.” In de brief staat dat wanneer Wilders lid wordt van het kabinet, Nederland zich geen rechtstaat meer zou mogen noemen. Kunt u dat verder toelichten? “In een rechtstaat moeten machthebbers en burgers naar de grondwet leven. Geert Wilders heeft geen respect voor grondrechten, zoals gelijke behandeling, de vrijheid van godsdienst of het recht op een pluriformistische meningsvorming. Dit past niet in een rechtstaat. Ook is het eigenaardig dat het kabinet nu wordt gevormd met een persoon waar een aanklacht tegen loopt. Als Wilders straks mag meebeslissen wie er minister van justitie wordt, zou hij het beleid van het Openbaar Ministerie mede kunnen beïnvloeden. En als klap op de vuurpijl hoeft hij zich niet te verantwoorden naar het volk voor de effecten van het beleid, omdat hij niet officieel in de regering zit.” Wat zou een alternatieve manier zijn om de economische en andere maatschappelijke problemen aan te pakken? “Een progressief bestuur is voor de vrede een betere optie dan een ultrarechts bestuur. Uiteraard zijn er problemen die moeten worden aangepakt, maar dat mag niet buiten de grondwet om gebeuren. Een kabinet van D66, Groenlinks en PvdA zou beter zijn. Zelfs een groot kabinet met CDA en VVD is een goede mogelijkheid, op die manier wordt het volk zo ruim mogelijk vertegenwoordigd.” In de brief roept u iedereen op om alert te blijven en een tegengeluid te laten horen. Hoe kunnen burgers zelf invloed uitoefenen op de politiek? “In een land als Nederland is het relatief gemakkelijk om als burger invloed uit te oefenen op de politiek. Door acties op te zetten, door aandacht te vragen in de media, door het tekenen van petities. Daarnaast is het van groot belang dat maatschappelijke organisaties, zoals mensenrechtenorganisaties, het Humanistisch Verbond of de Raad van Kerken, de publieke opinie mobiliseren. Hopelijk komt er dan ook meer onderzoek naar de achtergrond van Wilders.

SMART-doelen voor het HVB

SMART-doelen voor het HVB van John Zant 2009-2011

Algemeen doel

Het bevorderen van meer geweldloze conflictoplossing.

Subdoel 1

Kennis verzamelen over de redenen waarom soldaten worden ingezet in internationale conflicten wat betreft:

  1. doelen: officiële en niet-officiële, en verschuivingen in doelen
  2. rechtvaardiging: argumentaties waarmee doelen en middelen gerechtvaardigd worden
  3. resultaten: voorzien en niet-voorzien (collateral damage); korte en lange termijn effecten

Middelen voor subdoel 1 (2008-2010):

  1. interviews met wetenschappers: Philip Everts, Instituut v. Intern. Studiën Leiden (2008); Rob de Wijk, Haags Centrum v. Strategische Studies (2008); Christa Meindersma, Haags Centrum v. Strategische Studies (2009/10); Leon Wecke, Centrum v. Intern. Conflict-Analyse en Management Nijmegen (2009/10)
  2. kritische beschouwingen van boeken over geweld/geweldloze conflictoplossing: Hans Achterhuis “Met Alle Geweld” (2009)
  3. eigen opiniërende stukken over geweld/geweldloze conflictoplossing: cyclus van drie delen “Angst, Macht en Geweld” (VredesMagazine, 2009)

Resultaten nagestreefd voor subdoel 1: publicaties op de website van het HVB, in het VredesMagazine, of in andere media

Subdoel 2

Beïnvloeden van de Nederlandse politiek in de richting van meer geweldloze conflictoplossing, te beginnen bij:

  1. Groen Links
  2. Socialistische Partij

Middelen voor subdoel 2 (2009-2011):

  1. Contacten leggen het wetenschappelijk bureau en/of kamerleden en/of fractieleden van Groen Links en SP
  2. Vergaarde kennis overdragen/ geaccepteerd krijgen
  3. Pleiten voor actiever beleid m.b.t. geweldloze conflictoplossing

Resultaten nagestreefd voor subdoel 2: Groen Links en/of SP voeren daadwerkelijk actiever beleid m.b.t.