Vijand
Nu onze leiders roepen dat we ons moeten voorbereiden op oorlog en men massaal in een bewapeningsroes verkeert, rijst bij mij de vraag, wie nu mijn echte vijand is.
Zijn de soldaten van een vijandelijk leger mijn vijand? De meeste mensen zullen volmondig met ja antwoorden. Ik twijfel. Natuurlijk is degene die een geweer op mij of mijn dierbaren richt mijn vijand.
Maar stel, dat zijn leider en mijn leider om economische en/of strategische redenen ruzie hebben en hebben besloten die met een oorlog uit te vechten (in plaats van hun conflict voor te leggen aan het Internationaal Gerechtshof). Ik zit in de ene schuilplaats en de soldaat van de tegenpartij in een andere schuilplaats. Ik heb nog nooit iemand gedood of willen doden; hij ook niet. We kennen elkaar niet en hebben elkaar nog nooit een strobreed in de weg gelegd. Moeten wij nu op elkaar gaan schieten? Ik gebruik hier het woord “wij” voor de vijandelijke soldaat en mijzelf; we zijn lotgenoten die met angst en vreze huis en haard hebben verlaten, omdat we de opdracht hebben gekregen de ruzie tussen onze leiders door middel van een oorlog uit te vechten. Wij hebben geen ruzie; we zijn eigenlijk geen vijanden van elkaar. Toch schiet ik misschien, ook al doe ik dat liever niet, uit angst dat de ander misschien schiet, ook uit angst; dan kun je maar beter het eerst schieten en schiet je iemand neer die je niet kent en die je nooit kwaad heeft gedaan, of je treft toevallig een voorbij lopende vrouw met kind, en dat heet dan “collateral damage”. Hoe kun je jezelf nog recht in de ogen kijken, als je geschoten hebt op mensen die je niet kent en die je nooit iets misdaan hebben, maar die je leider “vijanden” noemt? Misschien is de werkelijke vijand niet die bange onbekende soldaat in die andere schuilplaats, maar is mijn echte vijand degene die mij beveelt op een onschuldige medemens te schieten en is zijn echte vijand degene die hem beveelt op mij te schieten. Als alle soldaten in plaats van te schieten op de benoemde vijand hun eigen leider aanklagen wegens aanzetten tot moord, is er misschien nooit meer oorlog.
John Zant
Amsterdam
PS Geplaatst 28-06-2-25 Zaterdagkatern blz. 22